WATERGEEST

dagboek van een early vutter


1 reactie

Moerasgedeelte van natuurvijver geheel vernieuwd met speelzand

Het mooiste deel van mijn tuin vind ik nog steeds mijn vijver. Die bestaat uit een diep gedeelte (70%) en een ondiep gedeelte (30%), het moeras. Dat moeras is op eigen kracht helemaal volgegroeid. De oevers werden steeds breder en het wateroppervlak werd steeds kleiner. Uiteraard werd het moeras ook steeds ondieper. Om de kikkers een mooie plek te bieden om hun eieren af te zetten, moest ik het moeras elk jaar voor het invallen van de winter al grotendeels vrijmaken van planten en tegelijkertijd een beetje uitdiepen. Sinds 2014 kwam ik daarbij onkruid zoals heermoes tegen. Dapper heb ik geprobeerd om het te wieden, maar tevergeefs. In september afgelopen jaar zag ik dat het heermoes ook rondom de vijver opdook. Daarom besloot ik tot een drastische operatie: het moeras en omgeving helemaal kaalstrippen tot ik geen spoor meer van het onkruid terug zou vinden.
Het was een hele klus. Meer dan negentig grote vuilniszakken (15-20 kg elk) met planten en aarde heb ik naar het vuilperron gereden. In november was het moeras leeg en de omgeving kaal. Ik heb het braak laten liggen tot begin maart. Gelukkig kwam er nergens meer onkruid op. Toen kon ik beginnen met de wederopbouw. Ik ben weer uitgegaan van zand als moerasondergrond. Ik had natuurlijk geen andere keus, want vijveraarde zou veel te veel voedingsstoffen in het water brengen, waardoor ik jarenlang tegen algengroei aan zou moeten kijken. De dam die tussen het diepere deel en het moeras ligt, heb ik afgedekt met flagstones. Voorheen lag er grind met een paar grotere rolkeien. Maar de steunmat van kunststof gaas die dat alles bij elkaar hield, moest ik tegelijk met het onkruid verwijderen. Juist de steunmat had me gehinderd bij het wieden van het heermoes, dus die wilde ik niet terug.
Aan de kant van het voormalige speelhuisje, de enorme bulk aan klimop die op de foto’s te zien is, heb ik het muurtje met één steen verhoogd. Tevens heb ik het muurtje 15 cm dichter bij de vijver gelegd. Wat overbleef was een heel smal randje voor oeverplantjes, maar de ervaringen uit het verleden (geen garantie overigens) hebben geleerd dat die zone heel snel aan kan groeien. Grappig is dat het zand dat boven het water uitsteekt altijd nat blijft. Kennelijk zuigt het water op. In de eerste dagen na het aanbrengen van de “droge” zandlaag van een paar centimeter dik kreeg ik daardoor nog de schrik van mijn leven. Het water was in één nacht 5 centimeter gezakt. Omdat ik tegelijkertijd de flagstones had gelegd, was ik bang dat er een lek was ontstaan in het rubber dat de dam afdekt. Ik had namelijk op de dam moeten staan om de middelste 2 stenen te plaatsen. En het zandlichaam onder het rubber had ik om een houten constructie heen geboetseerd (letterlijk, want het was hetzelfde zand als waarvan je zandsculpturen bouwt). Mogelijk zat er een scherp stuk in die constructie waar ik het rubber door mijn gewicht tegenaan gedrukt had. Maar gelukkig bleek het dus allemaal te komen doordat het zand als een gek water opzuigt.
Heel grappig is dat de salamanders (zo’n zestig wonen er tijdens de voortplanting in de vijver) de zandbodem van het moeras waanzinnig interessant vinden. Zodra het water weer helder was, zag ik dat er ruim twintig rondkropen over het zand. Ook in de weken erna bleven ze er actief, toch altijd minstens tien exemplaren. Vanochtend waren ze ineens allemaal verdwenen. Ik heb geen reigersporen gezien, dus ik vermoed dat de trek begonnen is. In het diepere deel zie ik ook geen voortplantingsactiviteiten meer, dus het zou kunnen kloppen.
Verbaas je niet over de stokjes rond de vijver. Onze Wiezel denkt dat rulle, vrij toegankelijke aarde bedoeld is als kattenbak. Ik heb de satéstokjes met de scherpe kant naar boven in de grond gestoken. Wie hier dierenmishandeling in ziet, a) is niet goed wijs, b) heeft nooit in haar onsmakelijke drollen gegrepen (beide antwoorden zijn juist).
Je weet toch dat je op de kleine fotootjes moet klikken om de grotere te zien?


Een reactie plaatsen

Volgens de kikkers is de lente gisteren echt begonnen

Afgelopen zondag heb ik het moeras in de vijver uitgemest. Dat was hard nodig, want het was helemaal dichtgegroeid. Vijf volle emmers met planten heb ik er uit gehaald. Als het moeras niet open ligt, kunnen de kikkers geen dril kwijt, want daar hebben ze ondiep water voor nodig. Tot zondag had ik nog geen enkele kikker gezien. Maar verdomd, ik was nog niet naar binnen gegaan of er kwam een halfwas kikkertje kijken wat er aan de hand was. Maandag bleef het nog rustig, maar gisteravond zag ik beweging. En toen ik in bed lag, hoorde ik het eerste kikkerconcert van dit seizoen. Vorig jaar was dat overigens een maand eerder al aan de gang. Het is duidelijk, als de kikkers er vertrouwen in hebben, dan moet het wel gedaan zijn met de winter.
De foto is overigens nep, hij is van vorig jaar. Bruine kikkers komen donkergrijs uit hun winterslaap. Pas als het voortplantingsseizoen goed op dreef is, komen de kleuren tevoorschijn.


Een reactie plaatsen

Toen en nu verschilplaatjes | onze vijver tien jaar geleden en nu

Van het vorige bericht kreeg ik de smaak te pakken. Plus dat ik toevallig de foto’s (echte, geen digitale) terugvond van de aanleg van onze vijver. Dat bleek tien jaar geleden in augustus gebeurd te zijn. Ik herinner me nog goed hoe Rita in juli begonnen was met graven onder het motto “als ik niet begin, gebeurt er niets met die vijverplannen”. Maar eerlijk is eerlijk, ik had toen ook een tikkie pijn in de rug, ik kon echt geen spade hanteren. Evengoed heb ik best wel mijn steentje bijgedragen. Zo heb ik toen bijvoorbeeld meteen het worteldoek en de vijverfolie besteld, plus het speciale zand om de contouren van de vijver mee vast te leggen. En ik heb nadat Rita klaar was met graven de structuurelementen neergezet om te voorkomen dat de omgeving onder de vijver zou glijden. Zo staat rond de vijveromtrek een pallissade met planken en grote tegels om te voorkomen dat grond wegglijdt onder de vijver, waardoor de hele boel omhoog zou kunnen komen. Ook de verhoogde plateaus in de vijver zijn met grote tegels van 40×60 cm ondersteund om dezelfde reden. En onder de dijk tussen vijver (vooraan) en moeras (achteraan) staat een houten constructie. Tot nu toe heeft alles zich prima gehouden, er is niks verzakt. Op het vijverrubber zat tien jaar garantie. Theoretisch zou de vijver dus nu moeten gaan lekken.
Op de eerste foto zie je de vijver in september 2002, toen ie net klaar was. Het plankier en het natuursteenpad moesten nog worden afgwerkt. Op de tweede foto zie je hoe alle kale rubber randen geheel overdekt zijn met mos, en natuurlijk ook hoe de vijver is volgegroeid. Het plankier is al helemaal vernieuwd (vorig jaar). En het natuursteempad is vrijwel geheel overwoekerd met Campanula Portenschlagiana en Poschaskyana, plus nog wat verdwaalde soorten die zich in de armoedige, voormalige zeebodem hebben weten te handhaven.


Een reactie plaatsen

De Leviathan der vijveren is aan land gebracht en verslagen

Onze waterlelie heeft zich na een armetierige en kwijnende start de laatste jaren toch nog weten te ontwikkelen tot een ware Leviathan. De wortels hebben losgelaten uit de zakjes met waterlelieklei en stenen, en de plant is in zijn geheel gaan zweven. Dit jaar nam dat zulke vormen aan dat er een drijvend eiland ontstond. Alleen in het vroege voorjaar drijven de waterleliebladeren op het water, maar de aanwas die daarna komt, staat gewoon op het droge de lucht in te priemen. Het nadeel daarvan is dat de plant wordt geteisterd door parasieten zoals luizen. Aan het begin van de zomer zie je dan al veel bladeren met een bruine rand. Dan kan natuurlijk niet de bedoeling zijn; het is niet des waterlelies.
Een actieplan voorzag erin dat ik de plant aan land zou trekken, waarna ik de meest veelbelovende pluk met jonge uitlopers af zou snijden en in een zakje van jute verzwaard met stenen terug naar de vijverbodem zou zenden. Dat laatste is gelukt, maar niet dan na een waarlijk heroïsche strijd met het monster dat op geen enkele manier meewerkte. Mij restte geen andere aanpak dan het eiland te lijf te gaan met de spade om vervolgens telkens een afgesneden stuk met de hark aan land te trekken. Zo ontstond een hoop van waarschijnlijk meer dan 50 kilo (2e foto). Het resultaat mag er echter zijn. De leeggeviste vijver kan zo op de werelderfgoedlijst van de Verenigde Naties. De salamanders en kikkers zullen immers weer gewoon vrijuit onder water kunnen zwemmen in plaats van op zoek te moeten naar een kiertje tussen vijverbodem en wortelpruik. Op de derde foto zie je overigens een schittering. Dat is niet de zon, maar gewoon de lucht. Het water is namelijk verzadigd van heel fijne kleideeltjes, waardoor de reflectie veranderd is.


Een reactie plaatsen

Waterlelie verstopt haar eigen bloemen

De waterlelie baart me zorgen dit jaar. Aanvankelijk, een aantal jaren geleden, wilde zij nauwelijks groeien en bloeien. En nu groeit en bloeit zij tegen de klippen op. Jammer genoeg steken de bladeren zover boven de vijver uit, dat zij over de bloemen heen hangen. Het leeuwendeel van de bloemen is nu verstopt. Op de overzichtsfoto zie je pakweg vier bloemen, maar er waren op dat moment meer dan 12 bloemen. De detailfoto laat zien waar die dan zitten. Ik vraag me nu af of ik de waterlelie moet snoeien. En nog meer vraag ik mij af hoe dat dan moet. Want het lijkt erop dat het wortelpakket van de waterlelie nu drijft. En zo te voelen past het pakket niet eens meer in een speciekuip. Ik hoop maar dat Superman en de Hulk binnenkort weer eens op de koffie komen.